Zerdüştlükte Ölüm ve Cenaze Üzerine

1 dk


Zerdüştlük Antik İran'da ortaya çıkmış, Dünya'nın belki de en eski tek tanrılı dinidir. Milattan sonra yedinci yüzyılda, İran'ın Müslümanlar tarafından alınmasına kadar, ortaya çıktığı coğrafyanın en güçlü ve yaygın dini olagelmiştir. Üç büyük İran hanedanının -Ahameniler, Part İmparatorluğu ve Sasaniler- inandığı dindir. Ancak yedinci yüzyıldan itibaren azınlık durumuna düşmüş, zaman geçtikçe de giderek güç kaybetmiştir.  Şu an dünya üzerinde yaklaşık 100.000 ile 200.000 arasında takipçisi vardır. İran'ın ve Hindistan'ın azınlık dinlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Zerdüştlerin peygamberi Zoroaster veya Zarathushtra

Zoroaster, Zerdüştlüğün kurucusu olarak bilinmektedir. Doğduğu ve yaşadığı tarihler tam olarak net değildir ama büyük olasılıkla milattan önce 2000 yılı civarında yaşadığı söylenir. Zoroaster'in içinde bulunduğu toplum çok tanrılıdır ve o halkına bundan vazgeçerek "iyiliğin ve bilgeliğin efendisi" Ahura Mazda'ya inanmalarını salık vermeye başlar.

Zerdüştlerin inandığı Tanrı Ahura Mazda 

Zerdüştlüğe göre, Ahura Mazda evrenin ve insanların yaratıcısıdır. Dünya üzerindeki iyiliğin ve bilgeliğin kaynağıdır. Ancak kendisinin Angra Mainyu adında düşmanı vardır. Angra Mainyu kötülüğü temsil eder ve Ahura Mazda'yla büyük bir savaş içerisindedir. Ama  o, Ahura Mazda kadar güçlü değildir. Kazanmak için insanların desteğine ihtiyaç duyar. Zerdüştlüğe göre insanlar özgür iradeye sahiptirler. İsteyen Angra Mainyu'nun safına katılıp, hayatını kötülüğe adayabilir. Ancak Zerdüştler, iyiyle kötü arasındaki bu sonsuz rekabetin gün gelip biteceğine ve sonunda iyilerin kazanıp kötülüğün yok olacağına inanırlar.

Zerdüştlükte Sofuluk

Zerdüştlüğe göre, beden ve ruh arasında bir ayrım yoktur. Bazı diğer dinler gibi bireyin, dünya ve maddiyatla bağını koparması gerektiğine inanılmaz. İnanan bir Zerdüşt'ün kötülüğe karşı savaşabilmesi için sağlıklı ve zinde bir bedene ihtiyaç duyduğu düşünülür. Bu yüzden beden sağlığına dikkat edilmelidir. Bedeni zayıflatabilecek bütün aktivitelerden kaçınılır. Bu yüzden oruç tutmak veya diğer bedensel zevklerden tamamen kaçınmak yerine Zerdüşt düşünürler ölçülü davranıldığı sürece, bireyin seksten ve yemekten dilediği gibi zevk alması gerektiğini vurgulamıştır.  

Zerdüştlükte Ateş

Zerdüştlere göre ateş kutsaldır ve saflığın, temizliğin simgesidir. Ahura Mazda, iyiliğin ve bilgeliğin efendisi, çoğunlukla ateş ya da güneşle ilişkilendirilir. Güneş gibi insanlara ve dünyaya hayat verir, ateşin ışığı gibi karanlığı aydınlatır. Zerdüştlerin ibadet yerleri ateş tapınaklarıdır. Burada asla sönmesine ya da kirlenmesine izin verilmeyen "kutsal ateşler" bulunmaktadır. Ateş kirlenmesin diye bunlara yaklaşan din görevlileri ağızlarını ve burunlarını bezle kapatırlar. Zerdüşt olmayan insanların, ateş tapınaklarına girmelerine izin verilmez. Bunun tapınağın maneviyatına zarar vereceği düşünülür. Ancak bilinenin aksine, her ne kadar kutsal olarak görülse de, ateşe tapılmaz. Ateş Ahura Mazda'yı temsil ettiği için kutsaldır. Asıl ilah Ahura Mazda'dır. 

Zerdüştler ve kutsal ateş. 

Zerdüştlerde Ölüm

Zerdüştlere göre insan ölür ölmez ruh bedenden ayrılmaz. Birkaç gün bedenin yanında kalır ve bedenden ayrıldığı için yas tutar. Dört günün sonunda, bu dünyayı terk eder ve hesaba çekileceği yere doğru hareket eder.  Ölümden sonra ruha neler olacağı düşüncesi, İslam'daki düşünceye çok benzer. İyiler için cennet, kötüler için cehennem vardır ve arada kalmış ruhlar için de İslam'da araf olarak geçen, hamestagan adında  ara bir yer bulunmaktadır. Bu ruhlar kıyamete kadar burada kalır. Ve yine benzer şekilde, ruhun hak ettiği yere ulaşması için, önce İslam'da Sırat Köprüsü olarak bilinen köprüye benzer bir köprüden geçmesi gerekmektedir (Chinvat köprüsü).  

Zerdüştlerin "sessizlik kulesi", Zerdüşt mezarlığı 

Zerdüştlerin "sessizlik kulesi", Zerdüşt mezarlığı II

Zerdüştlerin inancına göre, beden nefes almayı bırakır bırakmaz necis durumuna düşer. Ölüm, kötülüğün temsilcisi Angra Mainyu'nun işidir. Üzerinde yaşadığımız dünya ve hayat ise Ahura Mazda'nın. Dolayısıyla, Zerdüşt inancına göre, ölüyü gömmek toprağı kirletmek olacaktır. Zerdüştler ölülerini yakamazlar da çünkü bu da ateşi kirletmek sayılacaktır. Peki ölmüş bedenlere ne olacaktır? Zerdüştler, ölüleri için yukarıdaki resimlerde de görülen kuleler inşa ederler. Ve ölülerini bu kulelere bırakırlar. Cesetler açıkta kalır ve zaman içinde çürür ve yırtıcı kuşlar, böcekler  tarafından yenir.


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

Cemile Atlı<span class="bp-verified-badge"></span>

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir format seç
Kişisel Test
Kişisel bir şey ortaya koymayı amaçlayan sorular dizisi
Önemsiz Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Hikaye/Olay
Gömülü ve Görsellerle Biçimlendirilmiş Metin
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Kodları
Ses
Soundcloud veya Mixcloud Gömme
Görsel
Fotoğraf veya GIF