Üç Semavi Dinde İlk Günah

1 dakika


  • İnsanlar; Dünya’nın nasıl oluştuğunu ve buraya nasıl geldiklerini tarih boyunca merak etmişlerdir. Bilginler, din adamları ve aydınlar bu soruların cevabını çeşitli mitler, dini inançlar ve teoriler yoluyla açıklamaya çalışmışlardır. Dünya’nın büyük bir kısmının inandığı üç semavi dine (Musevilik, Hristiyanlık ve İslam) göre ise Tanrı insanları önce cennete yerleştirmiştir; ancak insanlar burada işledikleri günah sonucu buradan atılmışlar ve Dünya’ya sürülmüşlerdir. Bu yazımda, üç semavi dinin konuya nasıl yaklaştığını ve nasıl açıklamalar getirdiğini aktarmaya çalışacağım. 

İyi okumalar…

Museviliğe Göre İlk Günah

Museviler, Tanrı'nın yeryüzünü altı günde yarattığına ve yedinci günde (cumartesi/ sebt) dinlenip, bu günü kutsal ilan ettiğine inanırlar. Adem altıncı günde, Tanrı'nın kendi suretinden ve diğer yaratılanlardan üstün olarak yaratılmıştır. Yahudi literatüründe kadının yaratılması konusunda ise çeşitli yorumlamalar mevcuttur. İlk anlatıma göre kadın ve erkek aynı zamanda yaratılmıştır. Kutsal kitap, Yaratılış bölümünün ilk kısmında “Tanrı insanı kendi suretinde yarattı, onu Tanrı’nın suretinde yarattı. Onları erkek ve dişi olarak yarattı (Yaratılış 1:27),” der. 

Daha yaygın olan ikinci bir anlatıma göre ise de, Tanrı önce Adem’i topraktan yaratır ve Aden’ de bir bahçeye (yeryüzünde bolluk ve huzurun hüküm sürdüğü cennetvari bir bahçe) yerleştirir. Adem’in yalnız kalmasını istemeyen Tanrı, onun için bir eş (yardımcı) yaratmak ister ve Adem’e derin bir uyku vererek  onun kaburga kemiğinden Havva’yı yaratır.

Kadının yaradılışı konusundaki bu ikilik zamanla Lilith efsanesinin doğmasına neden olmuştur. Bu anlatıma göre gerçekten de kadın ve erkek aynı anda ve topraktan yaratılmıştır. Ancak yaratılan kadın Havva değil Adem'in ilk eşi Lilith'tir. Adem'le aynı zamanda ve aynı şekilde yaratıldığı için Lilith, Adem'in otoritesini kabul etmez ve ona isyan ederek cenneti terk eder. 

Adem'in üzüldüğünü gören Tanrı, ona ikinci bir eş armağan eder. Bu ikinci eş ise Adem'in kaburga kemiğinde yaratılmış olan Havva'dan başkası değildir. “Rab Tanrı Adem’e derin bir uyku verdi. Adem uyurken, Rab Tanrı onun kaburga kemiklerinden birini alıp onu etle kapadı. Adem’den aldığı kaburga kemiğinden bir kadın yaratarak onu Adem’e getirdi. Adem, 'İşte bu benim kemiklerimden alınmış kemik, etimden alınmış ettir', dedi (Yaratılış: 2: 21-24)."

Adem ve Havva, ilk günaha kadar, Aden'deki bahçede huzur ve bolluk içinde yaşamaya devam ederler. Her meyveden yiyebilirler ancak Tanrı onlara "... iyiyle kötüyü bilme ağacından yeme. Çünkü ondan yediğin gün kesinlikle ölürsün (Yaratılış 2: 17)", demiştir.

Bu noktada Adem ve Havva çıplaktır ancak ikisi de bunun farkında değildir. Sonra, "Tanrı'nın yarattığı hayvanların en kurnazı olan yılan" gelir ve kadına bu ağaçtan da yemesi gerektiğini, Tanrı'nın söylediğinin yalan olduğunu, bu ağacın meyvesinden yiyerek Tanrı gibi bilge olabileceğini söyler. Yılanın söylediklerinin cazibesine kapılan Kadın meyveden yer ve sonra da meyveyi eşine ikram eder. Daha sonrasında ise çıplak olduklarını anlayarak,  incir yapraklarıyla kendilerini örtmeye çalışırlar.

Kutsal olarak görülen kitaplarda bu meyvenin ne olduğuyla ilgili bir açıklama yoktur ancak Yahudi ve Hristiyan kültüründe meyve zamanla elmayla özdeşleşmiştir. Ayrıca, ilginçtir ki, Tanrı'nın söylediği gerçekten doğru değildir. Meyveyi yemek ölümle sonuçlanmamıştır, aksine yılanın dediği gibi Adem de Havva da kendi çıplaklıklarının farkına varmışlardır.

Yasağın çiğnendiğini gören Tanrı, Adem ve Havva'ya çok kızar ancak Adem suçu Havva'ya, Havva da yılana atar. Bunun üzerine Tanrı üçünü de lanetler ve cennetten kovar. Yılan artık evcil ve yabani hayvanların en lanetlisi sayılacaktır, ömrü boyunca karnı üzerinde sürünecek ve toprak yemek zorunda kalacaktır. Kadın ise günahının bedeli olarak  acılar içinde doğum yapacak, kocasına istek duyacak ve onun tarafından yönetilecektir. Adem ise karısının sözünü dinlediği için yaşam boyu emek vermeden yiyecek bulamayacaktır. Adem ve Havva artık ölümlü olmuştur.

Hristiyanlığa Göre İlk Günah

Hristiyanlar için de hikaye büyük oranda aynı şekilde gerçekleşir. Ancak Hristiyanları, Müslümanlardan ve Yahudilerden ayıran çok önemli bir nokta bulunmaktadır.  Hristiyanlara göre, insanlar, Adem ve Havva’nın işlediği günah (aslî günah" (peccatum originale)) sonucunda, Tanrı’dan almış oldukları masumiyetlerini kaybetmişlerdir ve bunun sonucunda da bütün insanlığın fıtratı geri dönüşü olmayan bir biçimde yaralanmıştır. Yani, Hristiyanlara göre hepimiz günahkâr doğarız. Bu durumdan kurtulmanın tek yolu ise vaftiz olmak ve İsa Mesih'in rehberliğini kabul etmektir çünkü İsa Mesih insanların günahları için kendini feda etmiş ve çarmıha gerilmeyi kabullenmiştir. İncil konuyla ilgili şunu der: "Tanrı ise bizi sevdiğini şununla kanıtlıyor: Biz daha günahkârken, Mesih bizim için öldü. Böylece şimdi onun kanıyla aklandığımıza göre, O’nun aracılığıyla Tanrı’nın gazabından kurtulacağımız çok daha kesindir (Romalılar 5: 8-9)."  

Hristiyanlık bu bakış açısıyla, Musevilikten ve İslamdan ayrılır; çünkü bu dinlere göre günah işlemek bireysel bir eylemdir, birinin işlediği suçtan bir başkası sorumlu değildir. İslam'a göre Adem ve Havva tövbe etmiştir ve tövbeleri de Allah tarafından kabul edilmiştir. Ancak bu noktada Hristiyanlar sorar: “Adem ve Havva affedildiyse neden cennete tekrar konulmamışlardır? Veya Adem ve Havva’nın günahından bizler sorumlu değilsek neden bütün insanlar cennetten atılmıştır? Yahudi ve Müslüman yorumunun doğru olması durumunda, Tanrı’nın, Adem ve Havva’nın ilk çocuklarını tekrar cennete koyması ve bizim de şu an cennette olmamız gerekmez miydi? İslam alimlerinin konuya yaklaşım biçimi ise daha farklıdır.


İslamiyete Göre İlk Günah

İslam'a göre, Hz. Adem ilk insan ve ilk peygamberdir. Allah, Hz. Adem’i topraktan yaratmıştır ve ona ruhundan üflemiştir. Daha sonrasında ise, bütün cinlere ve meleklere Hz. Adem'in önünde secde etmelerini emretmiştir (burada secde etmek ibadet etmek anlamında değil, resmi bir biçimde saygı göstermek, önünde eğilmek anlamında olmalı çünkü İslam’a göre Allah dışında kimseye secde edilmez). İblis dışındaki herkes Allah'ın emrini yerine getirir ancak o getirmez. İblis'e göre o ateşten yaratılmış, Adem ise topraktan yaratılmıştır. O, insandan üstündür. İblis'in kibrini gören Allah onu huzurundan kovar. Ancak İblis kıyamet gününe kadar Allah'tan izin ister. Bu süre zarfında insanları Allah'ın yolundan çıkarmak için uğraşmaya yemin eder. Allah da ona kıyamet gününe kadar izin verir.

İslam'a göre Hz. Adem yaratıldıktan sonra, onun yalnızlığı bitsin diye Hz. Havva yaratılmıştır. Ancak, kadının erkeğin kaburga kemiğinden yaratılması gibi bir durum Kur'an'da yoktur. Bu anlatım, çeşitli tefsirler ve hadisler dolayısıyla daha sonrasında İslami geleneğe de girmiştir. Kutsal kitapta konu yalnızca şu şekilde ele alınır: “Ey İnsanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkek ve kadın üretip yayan Rabbinize itaatsizlikten sakının (Nisa 1).” İlk günah işlenene kadar, Hz. Adem ve Havva'nın cennette bulunduğu tahmin edilmektedir (Ancak buna karşı çıkan alimler de vardır, daha sonra geleceğim).

Cennet olarak bilinen yerde, dilediklerini yapmaktadırlar ancak Allah onlara buyurmuştur ki, "Ey Adem! Sen ve Eşin cennette yerleşip dilediğiniz şeyden yiyin. Ancak şu ağaca yaklaşmayın! Sonra zalimlerden olursunuz (Araf :19)." İnsanları yoldan çıkarmaya ant içmiş İblis boş durmayarak, Hz. Adem ve Havva'ya vesvese vermiş ve ikisinin de cennetten atılmasına neden olmuştur. Önceki iki dinde günaha büyük oranda kadın yol açmışken, İslam herhangi bir biçimde Hz. Havva'yı suçlamaktan kaçınır. İslam alimlerinin büyük çoğunluğuna göre hatayı ikisi de yapmıştır ancak daha sonra tövbe ettikleri için Allah onları affetmiştir. 


Hz. Adem ve Havva tövbe etmişlerdir ama sonucunda cennetten atılmışlardır. Bu noktada yukarıda da belirttiğim gibi bazı İslam alimlerine göre bu yer ahirette iyilerin kalacağı, ebedi huzur mekanı olan cennet değildir. Bu şekilde düşünen alimler cennette herhangi bir yasağın, günahın ve isyanın olamayacağını ve şeytan da dahil herhangi bir kafirin buraya ulaşamayacağını öne sürerler (daha detaylı bilgi için TDV İslam Ansiklopedi'sinin "Adem" başlıklı makalesine bakabilirsiniz). Bu alimlere göre "cennet" olarak tarif edilen yer, Musevi ve Hristiyan geleneğinde olduğu gibi, dünyevi ama cenneti andıran bir yerdir. 

Başka bir grup din alimi ise Hz. Adem'in bilindiği üzere gerçekten cennete yerleştirildiğine ve ilk günaha kadar burada yaşadığına inanır. Onlara göre, Allah ilk insanı cennette yaratmıştır ancak insanların cennette kalmayacakları baştan bellidir. Bundan dolayı Allah onların malum bir günahı işlemelerine izin vermiştir. Nitekim, Allah, Bakara Suresi 30. Ayette, meleklere "yeryüzünde" kendisine bir halife yaratmak istediğini söylemiştir. Melekler, insanların yeryüzünde kargaşa çıkararak, orayı kirletebileceğini söylediklerinde ise Allah onlara, "Sizin bilemeyeceğinizi herhalde ben bilirim," demiştir. Yani, plan baştan beri insanoğlunun yeryüzünde yaşaması şeklinde olmuştur, Hz. Adem ve Havva'nın ilk günahı da bunun için sadece bir vesiledir. Şeytanın vesvesesi Allah'ın takdiriyle, Hz. Adem'in kulağına gitmiştir. 


Üç dinin "ilk günah" kavramına yaklaşımını ve felsefi tartışmaları aktarmaya çalıştım umarım aydınlatıcı bir yazı olmuştur. Belirli farklılıklar ve benzerliklerin nedeni benim için hala biraz merak konusudur. Bu konu hakkında sizler neler düşünüyorsunuz?

Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim. 

 



Beğendin mi? Arkadaşlarınla paylaş!

Cemile Atlı<span class="bp-verified-badge"></span>

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici!

Web sitemiz, ziyaretçilerimize çevrimiçi reklamlar göstererek yayın hayatını sürdürmektedir. Lütfen web sitemizi beyaz listeye ekleyerek bizi desteklemeyi düşünün.

Format Seç
Kişilik Testi
Kişilik hakkında bir şeyler ortaya çıkarmayı amaçlayan bir dizi soru
Bilgi Yarışması
Bilgiyi kontrol etmeyi amaçlayan doğru ve yanlış cevapları olan bir dizi soru
Genel İçerik
Embed'ler ve Görsellerle Biçimlendirilmiş Metin
Video
Youtube, Vimeo veya Vine Embed içerileri
Ses
Soundcloud ve Mixcloud Embed'leri
Görsel
Fotoğraf veya GIF